Gniazda wtyczkowe dla zielonych – rodzaje, dobór, instalacja

gniazda wtyczkowe

Gniazda wtyczkowe, zaraz obok łączników światła, to jedyny widoczny na zewnątrz element instalacji elektrycznej. Z tego powodu mają do spełnienia trzy podstawowe funkcje: muszą gwarantować bezpieczeństwo korzystania z instalacji elektrycznej, być wygodne w użytkowaniu oraz cieszyć oko. W poniższym artykule zawarliśmy wszystko, co potrzebne do spełnienia tych trzech kryteriów.

Rodzaje gniazd wtyczkowych

W budynkach mieszkalnych zazwyczaj instaluje się dwa rodzaje gniazd wtyczkowych: gniazda ogólnego przeznaczenia (w przeważającej części) oraz gniazda do przyłączenia konkretnych odbiorników.

Gniazda przeznaczenia ogólnego są dwubiegunowe (czyli mają dwa otwory na wtyczkę) i wchodzą w skład elektrycznych obwodów jednofazowych (z jednym źródłem prądu, które jest w stanie zasilić podłączone do instalacji urządzenia).

Gniazda do przyłączenia konkretnych odbiorników zazwyczaj są montowane blisko gniazd ogólnego przeznaczenia. Mogą być dwubiegunowe lub trzybiegunowe, czyli posiadać dwa lub trzy otwory na styki wtyczki.

Styk ochronny – gwarancja bezpiecznego użytkowania gniazd wtyczkowych

Aby zapobiec porażeniu prądem, każde gniazdo wtyczkowe w budynku musi posiadać styk ochronny, który przy montażu połączymy z przewodem ochronnym instalacji. Jedynym wyjątkiem od tej zasady są gniazda zasilające odbiorniki oznaczone symbolem w kształcie podwójnego kwadratu, które posiadają drugą klasę ochronności oraz gniazda zasilane bezpiecznym napięciem SELV o wartości 24 bądź 12 V. Stykiem ochronnym w gniazdach wtyczkowych może być metalowy bolec lub boczne styki obecne w gniazdach „schuko”.

druga klasa ochronności
Symbol urządzeń drugiej klasy ochronności

Wtyczki do gniazd z bolcem i gniazd typu „schuko”

Obecnie gniazda wtyczkowe typu „schuko” oraz te z bolcem są instalowane zamiennie. Gniazda wtyczkowe z bolcem są przystosowane do zasilania urządzeń z wtyczkami wyposażonymi w specjalny styk tulejkowy oraz wtyczki urządzeń drugiej klasy ochronności, okrągłe z otworem bądź płaskie. Do gniazd typu „schuko” pasują natomiast wtyczki ze specjalnymi stykami na górze i na dole. Większość urządzeń posiada jednak wtyczki pasujące do obu rodzajów gniazd.

gniazdo typu schuko
Gniazdo typu „schuko”

Sposób montażu gniazd w zależności od rodzaju instalacji

Dostosowanie sposobu montażu przebiega – podobnie jak w przypadku łączników – zależnie od rodzaju instalacji. Instalacja może przebiegać:

  • pod tynkiem,
  • na powierzchni ściany,
  • w listwach i kanałach.

Przy instalacji podtynkowej gniazda wtyczkowe powinny być osadzone w puszkach, a krawędzie puszki – zamontowane równo z powierzchnią ściany.

Instalacja natynkowa wymaga montażu gniazd w specjalnych obudowach zabezpieczających przed czynnikami zewnętrznymi. Obudowa powinna zapewniać taki stopień ochrony, który będzie dostosowany do warunków otoczenia.

W instalacji w kanałach i listwach gniazda wtyczkowe mocowane są z boku listwy lub na powierzchni obudowy kanału.

Łączenie gniazd z instalacją elektryczną

Aby poprawnie zainstalować gniazdo wtyczkowe i uniknąć niebezpieczeństwa porażenia prądem przy użytkowaniu gniazda, należy postępować według poniższej instrukcji.

  1. Ustaw gniazdo wtyczkowe w gnieździe pojedynczym lub podwójnym bolcem ku górze.
  2. Połącz styk ochronny z przewodem ochronnym, żółto-zielonym, oznaczanym na schematach literami PE.
  3. Połącz lewy styk roboczy gniazda z przewodem fazowym instalacji, o czarnym lub brązowym kolorze, oznaczany literą L.
  4. Połącz prawy styk roboczy z przewodem neutralnym barwy niebieskiej, oznaczany literą N.

Łączenie gniazd z instalacją typu TN-C

Niektóre ze starych budynków ciągle jeszcze są wyposażone w instalacje typu TN-C. Instalacje te charakteryzują się tym, że przewody ochronny i neutralny połączone ją w jeden przewód o oznaczeniu PEN. W takiej sytuacji, jeśli montujemy gniazdo wtyczkowe ze stykiem ochronnym, powinniśmy najpierw połączyć przewód PEN z zaciskiem styku ochronnego, a następnie ze stykiem roboczym przez mostek.

Gniazda wtyczkowe połączone ramką

Dla wygodnego użytkowania instalacji elektrycznej i estetycznego wyglądu, jeśli mamy do zamontowania kilka gniazd lub łączników w małej odległości, zdecydujmy się na ich montaż w jednej wspólnej puszce z więcej niż jednym otworem i osłonięcie ich wspólną ramką.

Estetyka w montażu gniazd

Najważniejszymi kryteriami w wyborze gniazd wtyczkowych powinno być przede wszystkim bezpieczeństwo i funkcjonalność, ale nie można zapomnieć również o estetyce. Dobrze dopasowane gniazda wtyczkowe podkreślają walory wnętrza i mogą ważnym argumentem dla inwestorów podczas zakupu domu czy mieszkania.

Dlatego zadbajmy, aby gniazda wtyczkowe i łączniki w całym domu były jednolite. Nie powinno to stanowić problemu, ponieważ na rynku dostępne są ich kompletne serie. Dobierzmy gniazda i łączniki w taki sposób, aby pasowały do stylu i kolorystyki wnętrza. Możemy wybierać zarówno wśród tradycyjnych wzorów, jak i ich nowoczesnych alternatyw. Niektórzy producenci oferują nowoczesne rozwiązania tworzone we współpracy z projektantami – gniazda wtyczkowe o rozmaitych kolorach, kształtach, materiałach i wykończeniu.

Możemy zdecydować się na gniazda wtyczkowe ze:

  • szkła,
  • tworzywa sztucznego,
  • drewna
  • metalu,
  • naturalnej skóry.

Gniazda wtyczkowe mogą posiadać wykończenie:

  • błyszczące,
  • matowe,
  • imitujące inny materiał, np. drewno lub kamień.

Na rynku dostępne są nawet modele z ramkami chowającymi się w ścianie.

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


*